Denizli Büyükşehir Belediye Meclisi Ağustos ayı ikinci oturumunda, kentin mevcut ve gelecekteki ulaşım ihtiyaçlarını belirlemek, ulaşım türlerini birbirine entegre etmek ve yatırımlara yön vermek amacıyla hazırlanan Ulaşım Ana Planı görüşüldü. Ulaşım Dairesi Başkanı Cem Bağcı tarafından meclis üyelerine sunulan plan, yapılan görüşmelerin ardından oy birliğiyle kabul edildi.
2040’A UZANAN YENİ ULAŞIM DÖNEMİ
Denizli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan planın 2026-2040 dönemini kapsayan bir ulaşım vizyonu ortaya koyduğu belirtildi. Plan hazırlanırken 2002 yılından bu yana oluşturulan arşivlerin incelendiği, 2014’ten itibaren Trafik Yönetim Merkezi üzerinden toplanan trafik ve hareketlilik verilerinin kullanıldığı ve kentteki ulaşım hareketliliğinin bilgisayar ortamında modellenerek güncel bir ulaşım modeli oluşturulduğu açıklandı.
Cem Bağcı, 2026 yılında oluşturulan ana planın 2040 yılına kadar Denizli’nin ulaşım politikalarına yön vereceğini belirterek, planın yalnızca yol ve araç hareketliliğini değil, yaya, bisiklet, toplu taşıma, afet dayanıklılığı, otopark ve şehir merkezinin kullanım biçimini de kapsadığını ifade etti.
DENİZLİ’DE OTOMOBİL BASKISI ARTIYOR
Planın hazırlanmasında Denizli’nin mevcut ulaşım yapısındaki en önemli sorunlardan birinin artan otomobil sahipliği olduğu belirtildi.
Bağcı’nın verdiği bilgilere göre Denizli’de bin kişi başına düşen otomobil sayısı 246’ya ulaştı. Bu oranla Denizli, Türkiye’de otomobil sahipliği en yüksek iller arasında altıncı sırada yer alıyor.
Başkan Bülent Nuri Çavuşoğlu da Denizli’nin yoğun araç trafiğine dikkat çekerek, “Kişi başına düşen otomobil sayısında Türkiye’de en fazla otomobilin olduğu illerden altıncı sıradayız. Bin kişiye düşen Ankara’da 367, Denizli’de 246 araç vardır. Denizli bu anlamda yoğun bir araç trafiğine sahip bir şehirdir” dedi.
Ulaşım Dairesi Başkanı Bağcı ise özel taşıtla yapılan yolculukların kentte yüzde 47 seviyesinde olduğunu, Avrupa ülkelerinde bu oranın yaklaşık yüzde 30 bandında bulunduğunu belirtti. Otomobil sahipliğinin aynı hızla artması halinde mevcut yol kapasitesinin gelecekte yetersiz kalacağı uyarısında bulunuldu.
HEDEF: OTOMOBİLDEN TOPLU TAŞIMAYA GEÇİŞ
Ulaşım Ana Planı’nın en önemli hedeflerinden biri, Denizli’de ulaşım tercihlerinin değiştirilmesi oldu.
Plana göre 2040 yılına kadar özel otomobil kullanımının yüzde 47’den yüzde 40’a düşürülmesi, toplu taşıma kullanımının ise yüzde 16’dan yüzde 37’ye çıkarılması hedefleniyor.
Çavuşoğlu, 2040’a doğru ilerlerken yalnızca yeni yollar yaparak ulaşım sorununu çözmenin mümkün olmayacağını belirterek, ulaşım politikasının toplu taşıma ağırlıklı hale getirilmesi gerektiğini söyledi.
Çavuşoğlu, “2040 yılına doğru ilerlerken ulaşım planımızı öyle bir hale getirmemiz gerekiyor ki, araç yoğunluğunun devam ettiği sürece uzun yıllar boyunca ne mevcut yollar ne de ayrılmış alanlar buna yetmeyecektir. Bu öngörüyle hareket ederek hem ulaşım konusunda sıkıntı yaşamamamız hem de toplu taşımayı nasıl geliştirebileceğimiz üzerine çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.
66 TEDBİR, 425 PROJE
Ulaşım Ana Planı kapsamında 2040 yılına kadar uygulanmak üzere toplam 66 tedbir ve 425 proje geliştirildi.
Planın hedefleri arasında daha ulaşılabilir bir kent merkezi, yayalaştırma koridorları, alt merkezlerin oluşturulması, turizm kaynaklı hareketliliğin düzenlenmesi, bisiklet ağının geliştirilmesi, toplu taşıma koridorlarının oluşturulması, akıllı ulaşım sistemlerinin yaygınlaştırılması ve trafik güvenliğinin artırılması bulunuyor.
Bağcı, bu projelerin hayata geçirilmesiyle Denizli’nin daha rahat ulaşılabilen ve daha yaşanabilir bir kent haline gelmesinin hedeflendiğini söyledi.
KALEİÇİ’NDEN ŞEHİR MERKEZİNE YAYALAŞTIRMA
Planın kent merkezine ilişkin en dikkat çekici başlıklarından biri yayalaştırma olacak.
Başkan Çavuşoğlu, Kaleiçi’nden başlayarak yenilenecek Kaleiçi Çarşısı’na uzanan Bayramyeri, Çınar ve lise aksının büyük bölümünün yayalaştırılacağını açıkladı.
Çavuşoğlu, “Kaleiçi’nden başlayarak yenilenecek Kaleiçi Çarşısı’na kadar ve oradan devam eden aksın hemen hemen tamamını yayalaştıracağız. Belediyemizin yanından geçen ve liseye kadar giden cadde de buna dahildir. Araçlar kenarlara kadar gelebilecek ancak aks tamamen yaya ağırlıklı olacaktır” dedi.
Çavuşoğlu, ulaşım planının yalnızca otomobillerin nereden gelip nereye gideceğini belirleyen bir çalışma olmadığını da vurgulayarak; “Burada en çok tartışılan yerlerden biri de Çınar ile Bayramyeri arasındaki palmiyelerdir. Arkadaşlar uzun zamandır bana ‘Bu palmiyelerin ne gölgesi var, ne hayrı var, hiçbir faydası yok; bunları değiştirsek’ diyorlar. Ben de ‘Her palmiyeden 10 oy kaybedersek halimiz nice olur’ diye düşünüyorum. Ancak maalesef, o dönemde Çınar ile Bayramyeri arasına palmiye yerine çınar dikilmiş olsaydı, herkes bu aksı yürüyerek katederdi.
Aslında bu planın içinde her şey vardır. Sadece arabaların nereden gelip nereye gideceği ya da metro-tramvay nasıl olacak konusu değil; insanların neden yürümediği, neden bisiklet kullanmadığı da bu planın kapsamındadır” diye konuştu.
Çavuşoğlu, Denizli’nin bugünkü ulaşım sorunlarının uzun yıllara yayılan planlama tercihlerinin sonucu olduğunu belirterek, “Bu sadece bugünün sorunu değildir. Belki 50, belki 100 yıllık bir sorundur. Planlar yapılırken, caddeler hazırlanırken, kesişimler düzenlenirken yapılan tercihler bugünkü sonucu doğurmuştur. Biz şimdi bu sorunları bir arada çözmeye çalışacağız. Allah bize sabır versin” ifadelerini kullandı.
“YAYALAR HAYATTIR”
Plan kapsamında kaldırımların genişletilmesi, yaya ulaşımının artırılması ve bisiklet kullanımının teşvik edilmesi de hedefleniyor.
Çavuşoğlu, belediyenin bundan sonraki yol ve kaldırım projelerinde yayaları önceliklendireceğini belirterek, “Artık Denizli’de ulaşımla ilgili hemen her şeyi kendimiz yapabilir hale geldik. Gördüğünüz bütün yolların projelendirmesinden kaldırımlarına kadar bu ekip çalışmaktadır. Bazıları ‘Kaldırımları çok geniş yapıyorsunuz’ diye kızıyor; biz de ‘Bu memlekette arabalardan çok yayaların hareket etmesi lazım’ diyoruz. Her yeni yaptığımız yerde kaldırımları genişletiyoruz. İnşallah vatandaş da öğrenecek ki yayalar hayattır” dedi.
TRAFİK KARA NOKTALARINA MÜDAHALE
Plan kapsamında trafik güvenliği de önemli bir başlık olarak yer aldı.
Denizli’de yaklaşık 50 kaza kara noktası bulunduğu belirtilirken, bu alanlara yönelik çalışmaların sürdüğü açıklandı. Kent genelinde 90 kavşağın geometrik düzenleme ve sinyalizasyon çalışmalarının yapılması planlanırken, bu kavşakların 20’sinde çalışmaların tamamlandığı, iki yıl içerisinde 90 kavşağın tamamının düzenlenmesinin hedeflendiği belirtildi.
ULAŞIMDA VERİ DÖNEMİ
Planın dikkat çeken yönlerinden biri de belediyenin kendi verileriyle oluşturduğu canlı ulaşım modeli oldu.
Kentte 1.263 noktada taşıt sayımı gerçekleştirildi. Trafik, toplu taşıma ve dijital hareketlilik verileri bir araya getirilerek oluşturulan model sayesinde yolların kapatılması, yeniden trafiğe açılması veya yayalaştırılması gibi senaryoların bilgisayar ortamında analiz edilebildiği belirtildi.
Çavuşoğlu, bu çalışmanın yaklaşık iki yıllık bir emeğin sonucu olduğunu belirterek, “Arkadaşlar biraz mütevazı davranıyor. Yaklaşık iki senedir büyük bir emek harcadılar. Bu emeğin sonucunda artık Denizli’de ulaşımla ilgili hemen her şeyi kendimiz yapabilir hale geldik. Artık Ulaşım Dairemiz öyle bir seviyeye geldi ki başka yerlere akıl verebilecek durumdadır” diye konuştu.
TEK YÖN UYGULAMALARI GELİYOR
Şehir merkezindeki yolların dar olması nedeniyle bisiklet yollarının ve toplu taşıma koridorlarının oluşturulmasında tek yön uygulamalarının kullanılması planlanıyor.
Ulaşım Dairesi Başkanı Bağcı, tek yön uygulamalarıyla bisiklet yollarının birbirine bağlanabileceğini, toplu taşıma için yeni şeritler kazanılabileceğini ve kavşaklardaki sinyalizasyon fazlarının azaltılarak trafik akışının rahatlatılabileceğini belirtti.
Çavuşoğlu ise bu değişikliklerin ilk etapta tepki çekebileceğini kabul ederek, “Tek yön uygulamalarına geçtiğimizde ilk başta biraz tepki alabiliriz ama emin olun 5 yıl sonra ‘İyi ki yapmışız’ diyeceklerdir” dedi.
“BU ŞEHRİ YÜRÜYEN BİR ŞEHİR HALİNE GETİRECEĞİZ”
Ulaşım Ana Planı’nın temel yaklaşımının otomobil kullanımını tamamen ortadan kaldırmak değil, şehir içindeki ulaşım tercihlerinde dengeyi değiştirmek olduğu vurgulandı.
Çavuşoğlu, şehir merkezine otomobille gelmenin giderek zorlaştırılacağını, buna karşılık toplu taşıma, yaya ve bisiklet ulaşımının güçlendirileceğini belirtti.
Başkan Çavuşoğlu, “Şehir içine araçla gelmeyi azaltacağız, otopark ücretlerini yükselteceğiz, yaya akslarını güçlendireceğiz ve tek yön uygulamalarıyla şehir ‘dönmeyi’ öğrenecek. Artık tuvalete bile arabayla gitme alışkanlığını bırakmamız lazım. Bu şehri yürüyen bir şehir haline getireceğiz. Bisiklet yollarını tamamlayacağız, toplu taşıma öncelikli koridorları hayata geçireceğiz” ifadelerini kullandı.
Çavuşoğlu, ulaşım sistemindeki değişimin kentte yaşayan herkesin alışkanlıklarını etkileyeceğini belirterek, “Bu değişiklikler hepimizin alışkanlıklarını değiştirecektir. İlk bakışta zor gibi görünen her şey, yaşamaya başladığınızda kolaylaşacaktır. Bu şehir bunu fark edecektir” dedi.
Ulaşım Ana Planı’nın oy birliğiyle kabul edilmesiyle Denizli, 2040 yılına kadar ulaşım yatırımlarının ve ulaşım politikalarının yönünü belirleyecek yeni bir yol haritasına kavuşmuş oldu. Planın en önemli hedeflerinden biri ise Çavuşoğlu’nun ifadesiyle, evinden çıkan herkesin toplu ulaşıma en fazla 15 dakika içinde ulaşabildiği bir Denizli oluşturmak.