Genelgede, Türkiye'nin doğurganlık hızının Cumhuriyet tarihinin en düşük seviyesine gerilediği vurgulandı. Aile yapısındaki değişimlerin varoluşsal boyuta ulaştığı belirtilirken, medeni durum, hane büyüklüğü, yaş profili ve mekansal dağılımda belirgin dönüşüm yaşandığı ifade edildi. Bu çerçevede küresel ölçekte uzun yıllar nüfus artışının kalkınmaya engel olarak görüldüğü ve doğurganlığı azaltıcı politikaların uygulandığı hatırlatıldı. Genelge, "cinsiyetsizleştirme başta olmak üzere zararlı akımlar"ın aile kurumunu, nesilleri ve milli manevi değerleri tehdit ettiğini kaydetti.
GENELGEDE AİLE VE NÜFUS VURGUSU ÖNE ÇIKTI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzalı genelgede, güçlü aile ve nüfus yapısının toplumların istikrarlı şekilde varlıklarını sürdürmesinde hayati rol oynadığı belirtildi. Türkiye'de ailenin toplumun temeli kabul edildiği ve Anayasa'nın 41'inci maddesiyle teminat altına alındığı hatırlatıldı. Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde ailenin "toplumun doğal ve temel birimi" olarak tanımlandığına işaret edildi. Genelge, devlete ailenin korunması yönünde görevler yüklediğini de vurguladı.
KAMU KURUMLARINA YENİ YÜKÜMLÜLÜKLER GETİRİLDİ
Genelge kapsamında kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarıyla ilgili faaliyetlerinde aileyi koruyucu ve nüfusu artırıcı yaklaşımla hareket edecek. Resmi belgelerinde, plan ve programlarında, hizmet içi eğitimlerinde aile ve nüfus politikasıyla uyumlu kavramsal çerçeve esas alınacak. Aileyi ve nüfusu olumsuz etkileyen unsurlar bütüncül bir politika ile ele alınacak. Evlilik müessesesinin toplumsal itibarı korunacak, evliliklerin sağlam temeller üzerine inşa edilmesi ve genç yetişkinlerin evliliğe teşvik edilmesi için mekanizmalar güçlendirilecek.
TEŞVİKLER VE DESTEK MODELLERİ
Genelgede annelik ve babalığın çocuğun sağlıklı gelişimindeki rolü toplumsal değer olarak tahkim edilecek. Çok çocuklu aile yapısı desteklenecek, çocuk sahibi olmayı özendiren ve kolaylaştıran uygulamalar hayata geçirilecek. Gençlerin donanımlı bireyler olarak yetiştirilmesine yönelik politikalar güçlendirilecek. Yaşlı refahına yönelik sürdürülebilir sosyal güvenlik ve sağlık sistemleri ile aile merkezli bakım modelleri geliştirilecek. Kuşaklar arası dayanışma pekiştirilecek.
UYGULAMA VE İZLEME MEKANİZMALARI
"Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi" Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda hazırlandı ve www.aile.gov.tr adresinde yayımlandı. Kamu kurumları yıllık faaliyetlerini belirleyerek Bakanlığa rapor verecek. Nüfusun dengeli dağılımını gözeten tedbirler alınacak, kırsal alandaki nüfus kaybı önlenecek ve kentsel mekanlar aile ve çocuk odaklı dönüştürülecek. Mevcut hukuki düzenlemeler gözden geçirilecek, ihtiyaç duyulan yeni düzenlemeler için çalışmalar yürütülecek.
MİLLİ AİLE HAFTASI VE İLETİŞİM ÇALIŞMALARI
Her yıl mayıs ayının son haftası "Milli Aile Haftası" olarak kutlanacak. Kamu kurum ve kuruluşları bu haftaya uygun etkinlikler düzenleyecek. Tüm kitle iletişim araçlarındaki zararlı unsurlara karşı dijital aile kalkanı oluşturulacak, aile dostu yayıncılık teşvik edilecek. Güçlü aile ve nüfus hedeflerine dair iletişim kampanyaları yürütülecek, bu konular eğitim programlarında temel bileşen olarak yer alacak.
ERDOĞAN DAHA ÖNCE UYARMIŞTI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan daha önce konuyla ilgili, “Nüfus artış hızımız azalıyor, doğurganlık oranına baktığımızda şu anda bir felaketi yaşıyoruz. Toplum olarak bireyselleşiyor, bunun sonucu olarak yalnızlaşıyoruz” demişti. Aile ve Nüfus On Yılı Genelgesi, 15 Mayıs 2024 tarihli ilgili genelge ve kurulların çalışmalarını uzun vadeli bir vizyona taşıyor.