Aydem Enerji grup şirketleri Adm Elektrik ve Gdz Elektrik, 10 Ekim Dünya Göçmen Kuşlar Günü dolayısıyla ortak yürüttükleri koruma çalışmalarının yeni yol haritasını açıkladı. Proje yeni dönemde bölgeden geçen tüm göçmen kuşların beslenme, dinlenme ve uçuş alanlarındaki risklerin belirlenmesine ve azaltılmasına odaklanacak. Bilimsel gözlemler ve takip cihazlarından elde edilecek veriler, kuşları koruyacak uygulamalara yön verecek.
BEŞ İLDE RİSKLERİN AZALTILMASI HEDEFLENİYOR
Doç. Dr. Ortaç Onmuş ve Yüksek Biyolog Muhammet Ertem’in katkılarıyla yürütülen çalışmaların çıktıları, iki şirketin hizmet verdiği Aydın, Denizli, Muğla, İzmir ve Manisa’da kullanılacak. Göçmen kuşların elektrik hatlarıyla etkileşime bağlı risklerden korunmasına yönelik önlemler planlanacak. Şirketler, faaliyet gösterdikleri coğrafyayı burada yaşayan tüm canlılarla paylaşmanın sorumluluğuyla elektrik dağıtım hizmetlerini canlıların ihtiyaçlarını gözeterek geliştiriyor.
YUVALARDAN BAŞLAYAN ARAŞTIRMA GÖÇ KORİDORLARINA UZANIYOR
Leyleklerin elektrik direklerindeki yuvalarının platformlarla yükseltilerek güvenli hale getirilmesi ve hatlarda bakım ile yalıtım uygulamaları şeklindeki çalışmaların kapsamı saha araştırmalarıyla genişletiliyor. Yöre halkının, muhtarların ve gönüllülerin bildirimlerinden yararlanılarak leyleklerin üreme döneminde kullandığı doğal yuvalar ve platform yuvalar incelendi. Sulak alanlarda ve göç koridorlarında gerçekleştirilen sonbahar kuş sayımlarıyla bölgedeki kuş türlerinin ve yoğunluklarının belirlenmesi için ilk adımlar atıldı.
GÖZLEM VE SAYIMLAR HER MEVSİM SÜRDÜRÜLECEK
Her mevsim sürdürülecek gözlem ve sayımlarla envanterin tamamlanması planlanıyor. Kuşların beslenme ve dinlenme alanları arasındaki uçuş güzergâhları incelenerek hatlarla ilgili risklerin yüksek olduğu noktalar belirleniyor. Riskli bölgelerde yalıtım çalışmaları yürütülüyor. Bilimsel çalışmaların rehberliğinde yürütülen proje, kuşların güvenle yuva kurmasına, beslenmesine, dinlenmesine ve göç yolculuklarını sürdürmesine katkı sağlayacak uygulamaları elektrik dağıtım faaliyetlerinin bir parçası haline getirmeyi amaçlıyor.
DOÇ. DR. ORTAÇ ONMUŞ KUŞ HAREKETLERİNİN İZLENMESİNİ ANLATTI
Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Ortaç Onmuş, kuşların mevsimlere göre değişen hareketlerini izlemenin etkili koruma önlemleri geliştirmek açısından önemli olduğunu belirtti. Onmuş, “Bir bölgede hangi kuş türlerinin bulunduğunu bilmenin yanında, o alanı ne zaman ve nasıl kullandıklarını da anlamamız gerekiyor. Göç dönemindeki yoğunluk ile üreme ya da kışlama dönemindeki hareketlilik farklılaşabiliyor. Bu nedenle gözlem ve sayımları yılın farklı dönemlerine yaymayı planlıyoruz. Elde edeceğimiz bilgilerle kuşların uçuş güzergâhlarını değerlendirecek, elektrik hatları ile ilgili risklerin yüksek olduğu noktalarda alınması gereken önlemleri belirleyeceğiz” dedi.
RİSK HARİTALARI BAKIM VE YATIRIMLARA YÖN VERECEK
Projenin yeni döneminde seçilecek kuşlara takılacak GPS-GSM takip cihazlarıyla göç hareketlerinin, beslenme ve dinlenme alanlarının izlenmesi planlanıyor. Saha gözlemleri ve takip verileri, Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak hazırlanacak risk haritalarında bir araya getirilecek. Böylece yalıtım ve bakım çalışmalarında kuşlar açısından riskli bölgelere öncelik verilecek. Riskli noktalarda elektrik telleri arasındaki mesafelerin büyük kuşların kanat açıklıkları dikkate alınarak düzenlenmesi de yol haritasında yer alıyor.
PİLOT UYGULAMALAR MİLAS VE ÇİVRİL’DE BAŞLAYACAK
Özellikle alacakaranlıkta ve sisli havalarda çarpma riskini azaltmak için tellere görünürlüğü artırıcı ekipmanlar yerleştirilmesi hedefleniyor. Milas ve Çivril ilçelerindeki sulak alanlar ve çevresindeki elektrik hatlarında kuş dostu uygulamaların pilot olarak hayata geçirilmesi planlanıyor. Bu uygulamalar, projenin sonraki aşamalarına temel oluşturacak.
YÜKSEK BİYOLOG MUHAMMET ERTEM VERİLERİN KULLANIMINI AÇIKLADI
Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü’nde görevli Yüksek Biyolog Muhammet Ertem, sahadan toplanacak verilerin elektrik dağıtım sisteminde uygulanacak koruma önlemlerine yön vereceğini belirtti. Ertem, “Kuşların tellere çarpması ile akıma kapılması farklı riskler, dolayısıyla farklı önlemler gerektiriyor. Takip cihazlarıyla leyleklerin hareketlerini ve elektrik hatlarının çevresinde yoğun olarak dinlendikleri noktaları daha ayrıntılı incelemeyi planlıyoruz. Bu bilgiler, hangi hatlara yalıtım yapılması ve nerede tellerin görünürlüğünün artırılması gerektiğini belirlememize yardımcı olacak. Bir sonraki aşamada doğal yuvalarda ve platform yuvalarda elektrik ve manyetik alan ölçümleri de yapacağız. Ölçüm sonuçlarını karşılaştırarak gelecekteki yuva tasarımları ve elektrik hatlarında yapılması gereken iyileştirmeler için bilimsel veri oluşturmayı hedefliyoruz” diye konuştu.
