Denizli’nin önemli üzüm üretim merkezlerinden Çal’da üreticiler, bu yıl belirlenen fiyatlar nedeniyle zor günler geçiriyor. Geçtiğimiz yıl 30 lira seviyesinde gerçekleşen üzüm fiyatlarının bu sezon 17 ile 20 lira arasında seyretmesi, üreticilerin maliyetlerini karşılayamadığı yönündeki şikayetleri artırdı. Çal Belediye Başkanı Ahmet Hakan’ın çağrısı üzerine üreticiler ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri Çal Meydanı Atatürk Parkı’nda bir araya geldi. Buluşmada sektörün karşı karşıya bulunduğu fiyat baskısı ve üretim koşulları ayrıntılı biçimde ele alındı.
BAŞKAN HAKAN: “ÜRETİCİNİN ALIN TERİ BU KADAR UCUZ DEĞİL”
Çal Belediye Başkanı Ahmet Hakan, toplantıda fiyat düşüşünün üreticiyi zor durumda bıraktığını belirterek şu ifadeleri kullandı: “Geçen yıl 30 liraya satılan üzümün bu yıl 17 liraya, 20 liraya konuşulmasını kimse üreticiye anlatamaz. Bu hesabın içerisinde üretici yok. Üreticinin alın teri yok. Bir yıl boyunca bağında çalışan insanın emeği yok. Üreticinin maliyetleri düşmedi ki üzümün fiyatı yarıya yakın düşsün. Mazot ucuzlamadı, gübre ucuzlamadı, ilaç ucuzlamadı, işçilik ucuzlamadı. Tam tersine her şeyin maliyeti arttı. Ama üzümün fiyatı aşağı çekiliyor. Böyle bir üretim düzeni olmaz. Burada mesele sadece üzümün kaç liraya satılacağı meselesi değil. Burada bir üreticinin geleceği var. Bir ailenin geçimi var. Çal’ın ekonomisi var. Esnafın kazancı var. İşçinin ekmeği var. Bu bağların geleceği var.”
ÜRETİCİNİN ZARAR ETTİĞİ SİSTEMİN SÜRDÜRÜLEMEYECEĞİ VURGULANDI
Başkan Hakan, mevcut fiyat seviyesinin üreticiyi üretimden uzaklaştırabileceğine dikkat çekerek sözlerini şöyle sürdürdü: “Üretici para kazanamazsa ne olacak? Gelecek yıl bağın başına geçmeyecek. Bir sonraki yıl üretimi azaltacak. Sonra bağlar boş kalacak. Bağlar sökülecek. Bugün üç kuruş daha ucuza üzüm almak isteyenler yarın üzümü bulamayacak. Bunun hesabını bugünden yapmak zorundayız. Çal denildiğinde akla üzüm gelir. Bu toprakların insanı nesiller boyunca bağında çalıştı. Dedelerimiz, babalarımız bu bağları bugünlere getirdi. Şimdi biz onların bize bıraktığı bu değeri korumak zorundayız. Üreticinin emeğini değersizleştirerek bu kültürü yaşatamayız. Burada üretici var. Burada şarap üreticisi var. İşçisi var. Nakliyecisi var. Esnafı var. Bu üzümden ekmek yiyen binlerce insan var. Dolayısıyla üreticinin kaybı, aslında Çal’ın kaybıdır.”
“BU SADECE ÜRETİCİNİN MESELESİ DEĞİL”
Ahmet Hakan, fiyat sorununun ilçe ekonomisini doğrudan etkilediğini belirterek, “Bu sadece üreticinin meselesi değil. Bugün bağcının yanında durmazsak yarın bu ilçede bağcılık kalmaz. Bağcılık biterse Çal’ın ekonomik dengesi de bundan etkilenir. Biz üreticimizin yanında olmaya devam edeceğiz. Çünkü bu topraklarda üretim devam edecekse üretici kazanmak zorunda. Üreticinin kazanamadığı yerde üretim sürdürülemez. Bu topraklarda üretim yapan insanın emeğine sahip çıkmak zorundayız. Üretici kazanacak. Üretici ayakta kalacak. Çal’ın bağları korunacak. Bunun başka yolu yok” dedi.
KOOPERATİFLEŞME TEK ÇÖZÜM OLARAK ÖNE ÇIKTI
Toplantıda üreticinin örgütlenmesi konusu ayrıntılı şekilde işlendi. Başkan Hakan, üreticilerin tek tek hareket etmesinin pazarlık gücünü zayıflattığını vurgulayarak şu açıklamayı yaptı: “Bizim artık birlik olmamız gerekiyor. Üreticinin tek tek pazarlık yaparak bu sorunu çözmesi mümkün değil. Birlik olacağız, kooperatifleşeceğiz. Üretici kendi ürününün sahibi olacak. Üretici kendi ürününün fiyatında söz sahibi olacak. Tek tek üretici ne yapabilir? Bir üretici gidip alıcıyla pazarlık yaptığında eli zayıf. Ama yüzlerce üretici bir araya geldiğinde durum değişir. Üretici birlik olacak, kooperatif olacak. Üzümünü birlikte pazarlayacak. İşte o zaman üreticinin masada gücü olur.” Hakan, kooperatifleşme sayesinde gübre, ilaç ve diğer girdilerin daha uygun koşullarda temin edilebileceğini de sözlerine ekledi.
Buluşmada üreticiler artan maliyetler ve fiyat baskısı nedeniyle yaşadıkları sıkıntıları dile getirdi. Sivil toplum kuruluşu başkanlarının da katıldığı toplantıda, Çal’da üzüm üretiminin devamlılığı ve üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi için atılması gereken adımlar üzerinde duruldu.
