Teknoloji ve seri üretimin yaygınlaşmasıyla geleneksel el sanatları giderek daha az ustanın elinde yaşamaya devam ediyor. Denizli’de Hatipzade Veli Başer Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencileri ise bu meslekleri yalnızca araştırmakla kalmayıp üretim süreçlerini öğrenerek gelecek kuşaklara aktarmak için örnek bir çalışma yürütüyor. Öğretmen Özgür Hilmi Yıldız’ın rehberliğinde oluşturulan “Genç Zanaatkârlar” kulübünün “Mirasın Bekçileri” takımı, Denizli’nin geleneksel zanaatlarını kayıt altına almak ve genç kuşaklara tanıtmak amacıyla ustaların kapısını çaldı. Elif Begüm Şakiroğlu, Zeynep Dila Karaca, Aysima Durna, Elif Aydın ve Cemile Sude Arslan’dan oluşan ekip, mesleklerin geçmişini ve üretim aşamalarını ustalarından dinledi.
TAVAS’IN SON KÖRÜKLÜ ÇİZME USTASINDAN YORGANCILIK MİRASINA
Öğrencilerin kültürel miras yolculuğundaki ilk durağı Tavas oldu. Geleneksel körüklü çizme üretimini sürdüren Mehmet Çiyancı’yı atölyesinde ziyaret eden gençler, yöreyle özdeşleşen bu zanaatın inceliklerini öğrendi. Ekibin ikinci durağı ise Pamukkale ilçesine bağlı Kuşpınar Mahallesi oldu. Burada yorgancılık mesleğini sürdüren Veysel Uçmaz ile bir araya gelen öğrenciler, el yapımı yorganların üretim sürecini yakından tanıdı. Kumaşların hazırlanmasından dolgu malzemelerinin yerleştirilmesine, dikiş aşamalarından el işçiliğinin inceliklerine kadar pek çok konuda bilgi alan gençler, yorgancılığın sabır ve ustalık gerektiren yönlerini gözlemledi. Ziyaret sırasında fotoğraflar da çeken öğrenciler, ustanın deneyimlerini ve mesleğin değişen koşullarını belgeledi.
USTALARIN BİLGİSİ UYGULAMA SETİNE DÖNÜŞTÜ
Mirasın Bekçileri ekibi, öğrendiklerini atölye ziyaretleriyle sınırlı bırakmadı. Geleneksel meslekleri diğer öğrencilere de tanıtmak isteyen gençler, iki zanaat için ayrı uygulama setleri hazırladı. Körüklü çizme çalışması için deri parçaları, mukavva, iğne, iplik, falçata, yapıştırıcı, uygulama yönergesi ve anahtarlık halkası bir araya getirildi. Hazırlanan malzemelerle dört öğrenci, geleneksel çizmenin küçük bir örneğini anahtarlığa dönüştürdü. Böylece katılımcılar, deri işçiliğinin temel aşamalarını uygulayarak öğrenme fırsatı buldu. Yorgancılık için hazırlanan sette ise kumaş, elyaf, iğne, iplik ve uygulama yönergesi yer aldı. Öğrencilerin el yapımı yorgan üretiminin temel aşamalarını deneyimlemesini amaçlayan çalışma, geleneksel zanaatların yalnızca anlatılarak değil, uygulamalı biçimde de öğrenilebileceğini ortaya koydu.
“KÜLTÜREL MİRASI GELECEĞE TAŞIMAK İSTİYORUZ”
Mirasın Bekçileri Takım Kaptanı Elif Begüm Şakiroğlu, çalışmalarının temel amacının unutulmaya yüz tutan meslekleri tanıtmak ve ustaların bilgi birikiminin gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlamak olduğunu belirtti. Geleneksel zanaatların yaşatılmasının yeni kuşakların bu meslekleri tanıması ve öğrenmesiyle mümkün olabileceğine dikkat çeken Şakiroğlu, şunları söyledi: “Tavas’ta Mehmet Çiyancı ve Pamukkale’de Veysel Uçmaz ile yapılan görüşmelerle öğrencilerin el emeğine dayalı üretimi daha yakından tanımasını sağladık. Takım arkadaşlarımızla hazırladığımız uygulama setleriyle geleneksel meslekleri daha fazla öğrenciye ulaştırmayı hedefledik.” Denizlili öğrencilerin çalışması, geleneksel zanaatların yaşatılmasında ustaların deneyimi kadar gençlerin ilgisinin ve üretime katılımının da önemini ortaya koydu. Ustaların yıllar içinde edindiği bilgi ve beceriyi uygulamalı eğitimle buluşturan proje, kentin kültürel mirasının gelecek kuşaklara aktarılması için atılan adımlardan biri oldu.
