TBMM’ye sunulan kanun teklifiyle, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) bağlı odalara üye olan, fiilen mesleğini icra eden ve en az 15 yıl kıdeme sahip mühendis ile mimarlara hususi damgalı (yeşil) pasaport verilmesinin önü açılıyor. Teklif, mühendis ve mimarların uluslararası faaliyetlerde karşılaştığı vize engellerini ortadan kaldırmayı hedefliyor. 13 Ekim 2025’te Meclis Başkanlığı’na sunulan düzenleme, şu anda komisyon aşamasında bulunuyor.
YEŞİL PASAPORT HAKKI GETİRİLECEK MESLEK GRUPLARI
Teklifin özetinde, TMMOB’ye bağlı odalara kayıtlı, mesleklerini aktif olarak sürdüren ve en az 15 yıl kıdeme sahip mühendis ve mimarların hususi damgalı pasaporta sahip olmaları amaçlanıyor. Bu düzenleme kabul edildiğinde, ilgili meslek mensupları vizesiz seyahat hakkından yararlanabilecek.
GEREKÇE: ULUSLARARASI FAALİYETLERDE VİZE SORUNU YAŞANIYOR
Teklifin gerekçesinde, mühendis ve mimarların yurtdışındaki teknik incelemeler, uluslararası toplantılar, fuarlar ve proje çalışmaları sırasında vize süreçlerinden kaynaklı ciddi zorluklar yaşadığı vurgulanıyor. Bu durumun hem bireysel mesleki gelişimi hem de Türkiye’nin teknik alanlardaki uluslararası temsil gücünü olumsuz etkilediği belirtiliyor. Yeşil pasaport hakkının tanınmasıyla bu engellerin aşılması ve sektörün küresel rekabet gücünün artırılması hedefleniyor.
TEKLİF KOMİSYONDA BEKLİYOR
13 Ekim 2025 tarihinde Meclis Başkanlığı’na sunulan kanun teklifi, ilgili komisyonda görüşülmeye devam ediyor. Teklifin yasalaşması halinde, şartları sağlayan mühendis ve mimarlar da yeşil pasaport sahibi olabilecek ve vizesiz seyahat imkanından faydalanabilecek.
MEVCUT DURUMDA YEŞİL PASAPORT KİMLERE VERİLİYOR?
Türkiye’de hususi damgalı pasaport (yeşil pasaport) kullanma hakkı şu anda belirli gruplara tanınıyor:
- Kamu kurumlarında 1., 2. veya 3. derece kadrolarda görev yapan devlet memurları ve kamu görevlileri; bu kadrolarda görev yaparken emekli olanlar da hakkı koruyor.
- Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri (milletvekilleri) ile eski bakanlar.
- Görev süreleri boyunca büyükşehir, il ve ilçe belediye başkanları; derece kadro ile emekli olan eski belediye başkanları.
- Devlet sporcusu statüsündeki sporcular (belirli şartlar sağlanması kaydıyla).
- Özelleştirilmeden önce yeşil pasaport hakkı bulunan kamu bankaları ve kurumlarında (örneğin Ziraat Bankası, Halk Bankası, Türk Telekom gibi) çalışanlar (belirli koşullarla).
- Belirli ihracat hacmine ulaşan şirketlerin sahipleri, ortakları ve çalışanları.
- Baroya en az 15 yıl kayıtlı avukatlar.
