Sonbahar aylarında sofralarda daha fazla yer bulan nar, içerdiği doğal bileşikler nedeniyle kalp ve damar sağlığı açısından da araştırmalara konu oluyor. Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Hastaneleri Kardiyoloji Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Işık Tekin, nar tüketimiyle ilgili bilimsel bulguları değerlendirerek vatandaşların merak ettiği soruları yanıtladı.
33 KLİNİK ARAŞTIRMA TANSİYON ETKİSİNE DİKKAT ÇEKTİ
Nar suyu ve nar özütünün tansiyon üzerindeki etkilerine ilişkin 2026 yılında yayımlanan 33 klinik çalışmanın sonuçlarını değerlendiren Dr. Öğr. Üyesi Işık Tekin, araştırmalarda kontrol gruplarına kıyasla büyük tansiyonda ortalama 3,5 mmHg, küçük tansiyonda ise 1,5 mmHg düşüş saptandığını belirtti.
Bu değerlerin araştırmaların ortalamasını yansıttığını ve her nar tüketen kişide aynı sonucun beklenemeyeceğini ifade eden Tekin, narın hipertansiyon tedavisinin yerine geçmeyeceğini vurguladı. Tekin, “Nar sağlıklı beslenmenin değerli bir parçası olabilir. Ancak hiçbir besini tek başına kalbi koruyan mucize bir tedavi olarak görmemeliyiz. Daha da önemlisi, nar tüketimi hipertansiyon tedavisinin yerine geçmez. Hastalar ilaçlarını hekim önerisi olmadan bırakmamalıdır” dedi.
NARIN İÇERİĞİNDEKİ BİLEŞİKLER DAMAR SAĞLIĞI İÇİN ARAŞTIRILIYOR
Narın doğal polifenoller içeren bir meyve olduğunu belirten Tekin, bu bileşiklerin bir bölümünün bağırsaklardaki bakteriler aracılığıyla Ürolitin A adı verilen bir moleküle dönüştüğünü aktardı. Ürolitin A ve diğer bileşiklerin oksidatif stres, damar duvarındaki iltihabi süreçler ve damarların iç yüzeyini kaplayan endotel tabakasının işlevleri üzerindeki olası etkilerinin araştırıldığını kaydetti.
Bazı çalışmalarda damar sağlığıyla ilişkili belirteçlerde iyileşmeler gözlemlendiğini belirten Tekin, bu sonuçların narın tıkalı damarları açtığı veya kalp krizini kesin olarak önlediği anlamına gelmediğini söyledi. Tekin, narın kalp ve damar sağlığı üzerindeki olası faydalarının araştırılmaya devam ettiğini ifade etti.
NAR SUYU MU, NAR TANESİ Mİ?
Günlük beslenmede narın suyundan ziyade tanelerinin tercih edilmesini öneren Tekin, iki tüketim şekli arasındaki farklara dikkat çekti. Nar tanelerinin posa içerdiğini ve bu posanın bağırsak sağlığı ile tokluk hissini desteklediğini belirten Tekin, nar suyunda ise kısa sürede daha fazla meyvenin doğal şekerinin tüketilebildiğini söyledi.
Özellikle diyabet hastalarının nar suyu tüketirken porsiyon miktarına dikkat etmesi gerektiğini vurgulayan Tekin, günlük tüketim konusunda şu bilgileri paylaştı: “Yaklaşık 80-90 gram nar tanesi günlük beslenmeye eklenebilecek makul bir porsiyon olabilir. Nar suyu tercih edildiğinde 100-150 mililitrelik küçük bir bardak düşünülebilir. Ancak bu miktarlar, tansiyonu düşürmek amacıyla belirlenmiş tedavi dozları değildir.”
BÖBREK VE DİYABET HASTALARINA TÜKETİM UYARISI
Narın normal besin miktarlarında çoğu kişi için güvenli kabul edildiğini belirten Tekin, bazı sağlık sorunları bulunan kişilerin tüketim miktarına dikkat etmesi gerektiğini ifade etti. Böbrek hastalığı nedeniyle potasyum kısıtlaması gereken kişilerin nar tüketimini hekimlerine danışmasını öneren Tekin, diyabet hastalarının da özellikle nar suyunun şeker yükünü göz önünde bulundurması gerektiğini kaydetti.
Varfarin adlı kan sulandırıcı ilacı kullanan kişilere de uyarıda bulunan Tekin, yüksek miktarda nar suyu veya yoğun nar takviyesi tüketiminin olası ilaç etkileşimleri açısından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Bu etkileşimlerin kesin olarak kanıtlanmadığını belirten Tekin, düzenli ve yüksek miktarda tüketim öncesinde tıbbi görüş alınmasının uygun olacağını dile getirdi.
NAR EKŞİSİ İLE NAR SUYU AYNI DEĞERLENDİRİLMEMELİ
Nar ekşisi ve nar ekşili sosların tüketimi konusunda da açıklamalarda bulunan Tekin, nar suyunun yoğunlaştırılması sırasında doğal bileşiklerin miktarının değişebildiğini belirtti. Ayrıca nar ekşili sosların ilave şeker içerebildiğine dikkat çekti.
Nar suyu üzerine yapılan araştırmaların sonuçlarının doğrudan nar ekşisine uyarlanamayacağını ifade eden Tekin, “Nar ekşisini yemeklere lezzet katmak için kullanabiliriz; ancak kanıtlanmış bir kalp-damar tedavisi olarak değerlendirmemeliyiz” dedi.
KALP SAĞLIĞI İÇİN TEK BAŞINA NAR YETERLİ DEĞİL
Kalp ve damar sağlığının korunmasında tek bir besine odaklanılmaması gerektiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Işık Tekin, dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivitenin önemine dikkat çekti. Sigaradan uzak durulması, tansiyon ve kolesterol değerlerinin kontrol altında tutulmasının da kalp sağlığının korunmasında önemli olduğunu ifade etti.
Tekin, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Önemli olan çok miktarda nar tüketmek değil, narı dengeli beslenmenin bir parçası hâline getirmektir. Narı keyifle tüketelim, ama bilimsel gerçeklerden ayrılmayalım.”
