Yükseköğretim Kurulu tarafından düzenlenen Üstün Başarı Ödülleri 2026 kapsamında Pamukkale Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomi Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Nihal Yayla’nın danışmanlığında Dr. Nazan Avcu tarafından hazırlanan “Türkiye’de İklim Değişikliği ve Kırsal Kalkınma İlişkisinin Analizi: GMM Yaklaşımı” başlıklı doktora tezi, Sosyal ve Beşerî Bilimler kategorisinde Yılın Doktora Tezi Ödülü’ne değer bulundu. Prof. Dr. Nihal Yayla ve Dr. Nazan Avcu, ödüllerini törende Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın elinden aldı. Rektör Prof. Dr. Mahmud Güngör, Prof. Dr. Nihal Yayla ve Dr. Nazan Avcu’yu tebrik ederek başarılarının devamını diledi.
TEZİN KAPSAMI VE YAKLAŞIMI
Ödül alan tez, kırsal kalkınmanın yalnızca ekonomik göstergelerle açıklanamayacağı ve iklim değişikliğinin kırsal alanların gelişimini doğrudan etkileyen bir unsur olduğu düşüncesinden hareket ediyor. Çalışma, kırsal alanların tanımlanmasından başlayarak kalkınma ile iklim değişikliğinin ölçülmesine uzanıyor. Tez, bu iki olgu arasındaki ilişkinin ekonometrik analizine kadar bütüncül bir çerçeve sunuyor.
KIRSAL KALKINMA ENDEKSİ OLUŞTURULDU
Tezin öne çıkan katkılarından biri, kırsallığı yalnızca nüfus yoğunluğu ya da idari sınıflandırmalara göre değil, kırsal yaşam standartlarını yansıtan çok sayıda değişken üzerinden ele almasıdır. Temel Bileşenler Analizi (PCA) ile oluşturulan kırsal kalkınma endeksi, illerin kırsal kalkınma düzeylerinin karşılaştırılabilir bir ölçütle değerlendirilmesine imkân tanıyor. Bu endeks, yerel koşullara duyarlı politikalar için analitik bir zemin oluşturuyor.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ENDEKSİ GELİŞTİRİLDİ
Çalışmanın bir diğer özgün katkısı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerinden yararlanılarak il düzeyinde bir iklim değişikliği endeksi geliştirilmesidir. Farklı meteorolojik olayları ortak bir ölçüm çerçevesinde bir araya getiren bu endeks, iklim değişikliğini iller arası farklılıkları dikkate alan ölçülebilir bir olgu hâline getiriyor. Endeks, soyut bir çevre sorunu yaklaşımından uzaklaşarak somut veriler sunuyor.
ANALİZ SONUÇLARI KARŞILIKLI ETKİLEŞİMİ GÖSTERDİ
Çalışmada hem iklim değişikliğinin kırsal kalkınmaya hem de kırsal kalkınmanın iklim değişikliğine etkisi birlikte incelendi. Analiz bulguları, iki olgu arasında karşılıklı ve olumsuz bir etkileşim bulunduğunu ortaya koyuyor. Sonuçlar, kırsal kalkınmanın çevresel koşullardan bağımsız düşünülemeyeceğine ve iklim politikalarının kırsal alanların sosyoekonomik yapısını gözetmesi gerektiğine işaret ediyor.
