Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dahil bütün sınıflarda öğrenim gören öğrencilerden kendi isteğiyle ilişiği kesilenler de dahil olmak üzere çeşitli nedenlerle üniversitelerden ayrılanlar ile bir programa yerleşmesine rağmen kayıt yaptırmayanlar, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde başvuruda bulunabilecek. Başvuruları kabul edilen öğrenciler 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek. Düzenleme, Yükseköğretim Kanunu’nun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre uygulanacak.
KAPSAM DIŞINDA KALANLAR
Terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti gibi belirli suçlardan mahkûm olanlar düzenlemenin dışında tutuldu. Sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler de bu haktan yararlanamayacak. Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Millî Savunma Üniversitesi’ne bağlı bazı eğitim kurumlarından ilişiği kesilenler için de aynı kısıtlama geçerli olacak. Kanunun ilgili maddesinde şu ifadeler yer alıyor: “GEÇİCİ MADDE 85- Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden; kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçu ile kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82 ve 83), işkence suçundan (madde 94 ve 95), eziyet suçundan (madde 96), cinsel saldırı (madde 102), çocukların cinsel istismarı (madde 103), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188) mahkum olanlar ile sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile 5846 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde yazılı suçlar ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler.”
BAŞKASINA TEZ YAZANA ADLİ PARA CEZASI
Düzenlemeyle akademik çalışmalara ilişkin yeni yaptırımlar getirildi. Kişisel emeği ve akademik birikimi dışında başkasına kısmen veya tamamen yazdırdığı tez, makale, kitap veya proje üzerinden akademik derece ya da unvan elde edenlerin bu derece ve unvanları geri alınacak. Bu kişiler üniversite öğretim mesleğinden de çıkarılabilecek. Söz konusu çalışmaların başkaları adına hazırlanması veya buna aracılık edilmesi halinde 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak. Fiilin meslek edinilerek işlenmesi durumunda ceza 10 bin günden az, 20 bin günden fazla olamayacak.
İZİNSİZ YÜKSEKÖĞRETİM FAALİYETİNE HAPİS CEZASI
Yurt dışındaki bir eğitim kurumu adına mevzuata aykırı biçimde Türkiye’de ön lisans, lisans veya lisansüstü program açan ya da yürütenlere 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası verilecek. Mevzuata aykırı şekilde Türkiye’de yükseköğretim kurumu açan veya işletenler de aynı cezayla karşılaşacak. Bu kurumların tanıtımını yapanlara ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanacak.
VAKIF ÜNİVERSİTELERİNE YENİ YAPTIRIMLAR
Kanunla vakıf yükseköğretim kurumlarına yönelik yaptırımlar yeniden belirlendi. Uyarıdan öğrenci kontenjanının azaltılmasına, yeni program açılmasının engellenmesinden faaliyet izninin geçici olarak durdurulmasına ve tamamen kaldırılmasına kadar kademeli yaptırımlar getirildi. Faaliyet izni geçici olarak durdurulan vakıf üniversitesinin yönetimi, garantör üniversiteye veya Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilebilecek.
ÜNİVERSİTE İSMİ DEĞİŞTİRİLDİ
Düzenlemeyle Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin adı “İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi” olarak değiştirildi. Üniversitenin bazı fakülte ve yüksekokulları Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’ne bağlandı. Kanun, Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla yürürlüğe girdi.
