Pamukkale Üniversitesi (PAÜ), kanser araştırmaları alanında önemli bir bilimsel projeye daha imza attı. PAÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı’ndan Doç. Dr. Pervin Elvan Tokgün’ün yürütücülüğünü üstlendiği “Küçük Hücreli Akciğer Kanserinde Yeni Nesil Biyobelirteçlerin ve Terapötik Hedeflerin Keşfinde mitomiR-MYC Ekseni Tarafından Regüle Edilen Hücre Plastisitesi ve Mitokondriyal Biyoenerjetiğin İncelenmesi: Çoklu Omik Yaklaşım” başlıklı AR-GE projesi, TÜBİTAK 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
Küçük Hücreli Akciğer Kanserine Odaklanacak
Akciğer kanserinin en agresif türlerinden biri olarak bilinen Küçük Hücreli Akciğer Kanseri (KHAK), yüksek metastaz kapasitesi ve tedaviye karşı direnç geliştirebilmesi nedeniyle kanser araştırmalarının önemli başlıkları arasında yer alıyor. PAÜ öncülüğünde yürütülecek proje kapsamında, KHAK tanısı almış hastalardan ve oluşturulacak hücre modellerinden elde edilecek MYC ilişkili mitokondriyal mikroRNA’lar (mitomiR) incelenecek. Araştırmada bu moleküllerin KHAK’ın biyolojisi ve mitokondriyal düzenlenmesi üzerindeki etkilerinin çoklu omik yaklaşımla ortaya konulması hedefleniyor.
Kanserin “Enerji Motoru” Mercek Altında
Projenin dikkat çeken yönlerinden biri ise kanser hücrelerinin enerji üretim merkezi olarak görev yapan mitokondrilere odaklanması. Çalışmada, KHAK’ın agresif alt tiplerini yöneten MYC onkogeni ile mitokondriyal kökenli mikroRNA’lar (mitomiR) arasındaki karmaşık ağın haritalandırılması amaçlanıyor. Bu kapsamda hücre plastisitesi olarak adlandırılan ve kanser hücrelerinin özelliklerini değiştirerek tedaviden kaçmasına katkı sağlayabilen mekanizmalar da araştırılacak.
“MİTO-DİAGNOSTİK” İÇİN YENİ NESİL BİYOBELİRTEÇLER
Proje kapsamında gerçekleştirilecek fonksiyonel analizlerle KHAK’ta mitokondriyal biyoenerjetik ile ilişkili moleküler mekanizmaların aydınlatılması hedefleniyor. Araştırmadan elde edilecek sonuçların, hastalar için “Mito-imzalar” olarak adlandırılan yeni nesil biyobelirteçlerin ortaya çıkarılmasına ve tedavide kullanılabilecek yeni terapötik hedeflerin belirlenmesine katkı sağlaması bekleniyor. Bu yaklaşım sayesinde özellikle kemoterapi direncine yol açan moleküler süreçlerin daha iyi anlaşılması amaçlanıyor.
DİSİPLİNLER ARASI BİLİMSEL EKİP
Tıp, moleküler biyoloji ve genetik ile eczacılık disiplinlerini bir araya getiren proje, farklı üniversitelerden araştırmacıların iş birliğiyle yürütülecek.
Proje ekibinde;
- PAÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı’ndan Doç. Dr. Onur Tokgün,
- PAÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı’ndan Prof. Dr. Gamze Gököz Doğu,
- Düzce Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Kubilay İnci,
- Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Analitik Kimya Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Cemil Can Eylem
yer alıyor.
Kanser Tedavisinde Yeni Hedefler Araştırılacak
TÜBİTAK 1001 kapsamında desteklenen proje ile küçük hücreli akciğer kanserinin moleküler yapısının daha ayrıntılı biçimde ortaya konulması hedefleniyor. Çalışmada özellikle kanser hücrelerinin enerji üretimi, hücre kimliğini değiştirme yeteneği ve tedaviye direnç geliştirmesi arasındaki ilişkinin mitokondriyal düzeyde incelenmesi planlanıyor. Proje sonucunda elde edilecek verilerin, KHAK’a özgü yeni biyobelirteçlerin ve tedavi hedeflerinin belirlenmesine, kemoterapi direncinin altında yatan mekanizmaların anlaşılmasına ve bu alandaki bilimsel literatürde bulunan önemli bir boşluğun doldurulmasına katkı sağlaması bekleniyor.
