Projenin yürütücüsü Pamukkale Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Umut Karabulut olurken, araştırmacılar arasında aynı bölümden Prof. Dr. Sezen Karabulut, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nden Arş. Gör. Dr. Merve Özdeş Demir ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nden Öğr. Gör. Dr. Mustafa İlter yer alıyor.
PROF. DR. UMUT KARABULUT PROJENİN AMAÇLARINI AÇIKLADI
Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Umut Karabulut, projenin amacını şöyle açıkladı: “1923-1938 yılları arasında yayımlanmış çok sayıda okuyucu mektubunu, yapay zekâ tabanlı doğal dil işleme (NLP) ve büyük dil modelleri (LLM) yöntemleriyle inceleyerek, Atatürk Dönemi Türkiye’sinde halkın gündelik taleplerini, beklentilerini ve eleştirilerini sistematik biçimde ortaya koymayı hedefliyoruz. Aşağıdan tarih yaklaşımıyla sıradan insanların siyasi, iktisadi ve toplumsal gündemlerini ve bunların iktidar merkezli süreçleri ne ölçüde etkilediğini anlamayı amaçlıyoruz.”Karabulut, literatürde yüzlerce mektubun sayısal ve veri odaklı bütüncül analizinin yapılmadığını, dönem Türkçesine uyarlanmış NLP modellerinin de sınırlı kullanıldığını belirterek, projenin bu boşluğu dolduracağını ve hem sosyal-beşerî bilimlerde hem de yapay zekâ araştırmalarında yeni bir metodolojik çerçeve önereceğini kaydetti.
ÇALIŞMA NASIL YÜRÜTÜLECEK?
Projede veri seti olarak Hâkimiyet-i Milliye (Ulus), Cumhuriyet, İkdam, Vakit (Kurun), Akşam, Tanin gazeteleri ile Sebîlürreşâd ve İctihad dergilerinden seçilen okuyucu mektupları ve hükümet gündemine ilişkin haberler kullanılacak. Okuyucu mektupları doğal dil işleme ve büyük dil modelleriyle analiz edilecek. Proje kapsamında mevcut dil modelleri, dönemin dil özelliklerine (kelimeler, deyimler vb.) uyarlanmak üzere sürekli öğrenme (continual learning) yöntemiyle eğitilecek. Böylece iktidar kararlarının halk üzerindeki etkileri ile bireylerin taleplerinin politikaları etkileme düzeyi iki yönlü olarak incelenecek.
