Veri Enstitüsü tarafından bağımsız olarak gerçekleştirilen E-Ticaret Standartları Endeksi araştırmasının sonuçları açıklandı. Türkiye'yi temsil eden 2 bin 530 kişilik örneklemle yapılan araştırma, tüketicilerin iyi bir e-ticaret deneyiminden beklentilerini, online alışverişte öncelik verdikleri hizmetleri ve sektörün gelişime açık alanlarını ortaya koydu. Türkiye'de bir ilk olma özelliği taşıyan araştırmanın, sektör paydaşları için kapsamlı bir referans kaynağı oluşturması hedefleniyor.

Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye'de e-ticaret hacmi, 2025 yılında yüzde 52,2 artarak 4,57 trilyon lirayı aştı. Online alışverişin günlük yaşamın önemli bir parçası haline geldiğini gösteren araştırmaya katılanların yüzde 69'u, son altı ay içerisinde internet üzerinden alışveriş yaptığını belirtti. Online alışveriş yapan bu grubun yüzde 84'ü ise ayda en az iki veya üç kez internetten alışveriş gerçekleştirdiğini ifade etti.

İYİ E-TİCARETİN 5 TEMEL KRİTERİ BELLİ OLDU

Araştırmada tüketicilerin iyi bir e-ticaret deneyimi için öncelik verdiği beş temel kriter de sıralandı. Buna göre güvenli alışveriş deneyimi yüzde 48 ile ilk sırada yer alırken, hızlı ve güvenilir teslimat yüzde 45 ile ikinci sırada bulundu. Geniş ürün çeşitliliği yüzde 41, kolay iade yüzde 40 ve rekabetçi fiyatlar yüzde 37 oranında öncelikli kriter olarak belirtildi.

Sektörün mevcut performansına ilişkin değerlendirmelerde ise uygulama ve internet sitesi deneyimi yüzde 72, teslimat hizmetleri yüzde 68 oranında olumlu değerlendirildi. Tüketicilerin en fazla önem verdiği alanlardan güven ve tüketicinin korunması yüzde 57, fiyat ve şeffaflık ise yüzde 56 seviyesinde kaldı. Araştırma, bu iki başlığın e-ticaret sektöründe gelişime en açık alanlar arasında bulunduğunu ortaya koydu.

TÜKETİCİLER İÇİN GÜVEN, FİYATIN ÖNÜNE GEÇTİ

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, tüketicilerin alışveriş yapacakları platformu belirlerken güvenilirliğe verdiği önem oldu. Güven ve tüketicinin korunması, yüzde 48 ile e-ticaret markalarının sunması gereken temel standartlar arasında ilk sırada yer aldı. Alışveriş yapılacak platformun seçiminde en belirleyici faktör olarak da yüzde 39 ile yine güven öne çıktı.

Tüketicilerin güven algısını güçlendiren unsurların başında ödeme ve kişisel bilgilerin korunması yüzde 48 ile ilk sırada bulunuyor. Satın alınan ürünlerin orijinal olduğundan emin olabilmek yüzde 40, herhangi bir sorun yaşandığında platformdan destek alabilmek ise yüzde 38 oranında belirtildi. Yanlış veya hasarlı ürünlerle ilgili sorunların çözümsüz kalması, ürünlerin orijinalliğine ilişkin endişeler ve ödeme ya da kişisel veri güvenliğinin ihlal edilmesi ise güveni zedeleyen başlıca deneyimler olarak sıralandı.

Güvenin fiyat avantajından daha önemli olduğunu gösteren sonuçlara göre online alışveriş yapanların yüzde 69'u, aynı ürün yüzde 10 daha ucuza satılsa bile tanımadığı bir e-ticaret mağazası yerine bildiği ve güvendiği platformu tercih edeceğini söyledi. Araştırma, ürün orijinalliği ve tüketicinin korunmasının alışveriş tercihlerinde belirleyici olduğunu ortaya koydu.

TESLİMATTA ÜCRETSİZ HİZMET HIZIN ÖNÜNE GEÇTİ

Araştırmada teslimat hizmetlerine ilişkin tüketici beklentileri de incelendi. Online alışveriş yapanların yüzde 81'i hızlı teslimatın en geç iki gün içerisinde gerçekleşmesini beklediğini belirtti. Tüketiciler arasında en yaygın teslimat beklentisi ise yüzde 45 ile ertesi gün teslimat oldu.

Denizli Ticaret Borsası’ndan TOBB’a Ankara çıkarması
Denizli Ticaret Borsası’ndan TOBB’a Ankara çıkarması
İçeriği Görüntüle

Buna karşılık katılımcıların yüzde 66'sı, ücretli ertesi gün teslimat yerine üç gün içerisinde ücretsiz teslimatı tercih ettiğini ifade etti. Sonuçlar, tüketicilerin yalnızca teslimat hızına değil, hizmetin ücretsiz olmasına ve belirtilen sürede gerçekleşmesine de önem verdiğini gösterdi. Araştırmada Amazon müşterilerinin mevcut teslimat deneyimine ilişkin değerlendirmelerinin sektör ortalamasının üzerinde olduğu da belirtildi.

HER İKİ TÜKETİCİDEN BİRİ YAPAY ZEKA DESTEKLİ ALIŞVERİŞE AÇIK

E-Ticaret Standartları Endeksi, yapay zeka destekli alışverişin tüketiciler arasındaki karşılığını da ortaya koydu. Araştırmaya göre online alışveriş yapan her iki tüketiciden biri yapay zeka destekli alışveriş deneyimine açık olduğunu belirtti. Tüketicilerin yapay zekadan temel beklentisi ise daha fazla ürün önerisi almak yerine alışveriş sürecini kolaylaştırmak ve daha güvenli hale getirmek oldu.

Yapay zekâda en çok değer verilen kullanım alanları arasında yüzde 33 ile fiyat takibi ilk sırada yer aldı. Ürün orijinalliği ve güvenilir satıcı konusunda uyarı yüzde 31, aranan ürünü daha hızlı bulma ve müşteri yorumlarının özetlenmesi ise yüzde 27'şer oranında tercih edildi.