Denizli’nin Honaz ilçesinde, 102 yıl önce yaşanan büyük göçün izleri, bir asır sonra aynı çatı altında yeniden hayat buldu. 1924 yılında Yunanistan’dan Anadolu’ya göç etmek zorunda kalan ailelerin yanlarında getirdikleri eşyalar, sakladıkları fotoğraflar ve kuşaktan kuşağa aktardıkları hatıralar, artık Mübadele Evi’nde bir araya geldi. Yıllarca evlerin köşelerinde, sandıklarda ve ailelerin hafızalarında yaşayan bu emanetler, geçmişle gelecek arasında bir köprü kurmak üzere kapılarını açtı.
Honaz Belediyesi tarafından hayata geçirilen Mübadele Evi, Hisar Mahallesi’nde düzenlenen törenle hizmete girdi. Açılışa CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, Honaz Kaymakamı Vahit Yılmaz, CHP Denizli İl Başkanı Ayhan Oran, Denizli Ticaret Odası Başkanı Uğur Erdoğan, siyasi parti temsilcileri, mübadil ailelerin torunları ve vatandaşlar katıldı.
Projenin koordinatörlüğünü üstlenen Emrah Varol, açılışta yaptığı konuşmada, ziyaretçilerin içeride karşılaşacakları eşyalara sıradan birer obje olarak bakmamalarını istedi.
Varol, projenin temellerinin 2019 yılının ocak ayında atıldığını belirterek; “O sandıkta, o bavula sığmayan hikâyeleri göreceksiniz. İçeride dokunduğunuz, baktığınız her şeye lütfen maddi olarak bakmayın, bir obje olarak bakmayın. O saatte geçen zamanın sıkıntılarını göreceksiniz.” dedi.
Ortaya çıkan yapının başlangıçta kurdukları hayalin de ötesine geçtiğini ifade eden Varol, projeye destek veren Honaz Belediye Başkanı Yüksel Kepenek'e ve emeği geçenlere teşekkür etti.
KEPENEK ANLATIRKEN GÖZYAŞLARINI TUTAMADI
Honaz Belediye Başkanı Yüksel Kepenek için Mübadele Evi’nin açılışı, sıradan bir belediye projesinin tamamlanmasından çok daha fazla anlam taşıyordu. Konuşmasında 1924 yılında yaşanan göçün insan hikâyelerine değinen Kepenek, ailelerin evlerini, topraklarını ve geçmişlerini geride bırakarak çıktıkları yolculuğun acılarını anlattı.
Mübadillerin yanlarına alabildikleri birkaç eşya ve yeni bir hayat kurma umuduyla yola çıktıklarını belirten Kepenek, Selanik Limanı’ndan Anadolu’ya uzanan yolculukta yaşanan kayıplara dikkat çekti. Yolculuk sırasında hayatını kaybeden insanların denize bırakılmak zorunda kalındığını anlatan Kepenek, bu acıların ailelerin hafızasında nesiller boyunca yaşamaya devam ettiğini dile getirdi.
Konuşması sırasında duygulanan Kepenek, Mübadele Evi’nin taşıdığı anlamı şu sözlerle ifade etti: “Burası o insanların ruhunun huzur bulacağı bir yer.”
Mübadele Evi’nde sergilenen her parçanın büyük bir emanet olduğunu vurgulayan Kepenek, ailelerin yıllardır koruduğu eşyaları artık güvenle teslim edebilecekleri bir mekâna kavuştuğunu söyledi. Projenin mahalle sakinlerinin katkılarıyla şekillendiğini belirten Kepenek, aile yadigârlarını Mübadele Evi’ne emanet eden vatandaşlara ve belediye çalışanlarına teşekkür etti.
“102 YILLIK AĞAÇ, YENİDEN FİLİZLENDİ”
Kepenek’in konuşmasında en çok dikkat çeken bölümlerden biri de Mübadele Evi’nin bahçesinde bulunan 102 yıllık ağacın hikâyesiydi.
Yapının çalışmalarına başladıklarında kurumak üzere olan ağacın, projenin tamamlanmasıyla yeniden filizlendiğini anlatan Kepenek, bu gelişmeyi mübadillerin hatıralarıyla yeniden buluşmasının sembolü olarak değerlendirdi.
Ağacın hikâyesini projenin anlamıyla birleştiren Kepenek; “Çünkü biliyor ki sevgililer buluşunca hikâye tamamlanıyor. İşte biz bu hikâyeyi tamamladık.” dedi.
200 PROJE HEDEFİYLE YOLA DEVAM
Açılış töreninde Honaz Belediyesi’nin çalışmalarına ilişkin de bilgi veren Başkan Yüksel Kepenek, Mübadele Evi’nin belediye tarafından hayata geçirilen 153’üncü proje olduğunu açıkladı.
Belediye kaynaklarını verimli kullanmaya özen gösterdiklerini belirten Kepenek, 2024-2029 dönemini 200’üncü açılışı gerçekleştirerek tamamlamayı hedeflediklerini söyledi.
KARACA: “SİZLER BU TOPRAKLARDA YABANCI DEĞİLSİNİZ”
CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca da konuşmasında mübadillerin yaşadığı acıların unutulmaması ve ailelerin geçmişten taşıdığı hatıraların korunması gerektiğini söyledi.
Mübadele Evi projesinin 2019 yılında Yüksel Kepenek’in belediye başkan adaylığı döneminde hazırlanan projeler arasında bulunduğunu hatırlatan Karaca, yıllar önce verilen sözün yerine getirilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Mübadil ailelerin yeni yerleştikleri topraklarda zaman zaman kendilerini yabancı hissettiklerini belirten Karaca, bu düşüncenin aksine onların bu toprakların ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı.
Mübadillere seslenerek Karaca; “Sizler bu topraklarda yabancı değilsiniz. Sizler bu devletin, bu toprakların kurtarıcısı ve kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün emanetleri ve onun hemşerisi olarak bizim soydaşlarımız, yurttaşlarımızsınız.” dedi.
BİR ASIRLIK HİKÂYE ARTIK GELECEĞE EMANET
Honaz’da açılan Mübadele Evi, 1924 yılında ata topraklarını geride bırakarak Anadolu’da yeni bir hayat kuran ailelerin yalnızca eşyalarını değil, yaşanmışlıklarını, acılarını ve umutlarını da gelecek kuşaklara taşıyacak.
Bir sandığın içinde saklanan fotoğraf, bir evden geriye kalan eşya ya da yıllardır aile büyüklerinden dinlenen bir yolculuk hikâyesi… Her biri, mübadeleyle başlayan büyük bir göçün Honaz’daki izlerini anlatıyor.
102 yıl önce bilinmeyene doğru yola çıkan insanların hatıraları, bugün aynı ilçede yeniden buluştu. Mübadele Evi, bir zamanlar geride bırakılan hayatların unutulmadığını ve o insanların hikâyelerinin artık yalnızca ailelerin hafızasında değil, ortak tarihin içinde de yaşayacağını gösteriyor.
