Güney Ege’nin stratejik tarım ürünlerini ekonomik değere dönüştürmek amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında Aydın inciri, Muğla çam balı ve Denizli kekiğine ilişkin çalıştayların değerlendirme raporları kamuoyuyla paylaşıldı. Güney Ege Kalkınma Ajansı (GEKA) tarafından, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayelerinde yürütülen “Anadoludakiler: 81 İl 81 Ürün Programı” kapsamında düzenlenen üç çalıştaya toplam 154 paydaş katıldı. Çalışmalarda, bölgenin öne çıkan ürünlerinin üretimden pazarlamaya kadar uzanan süreçte karşılaştığı sorunlar ve gelişim alanları değerlendirilerek eylem planları oluşturuldu. Raporlar arasında Denizli kekiğine ilişkin tespitler, kentin tarımsal üretiminde önemli yer tutan ürünün geleceğine yönelik başlıklarıyla öne çıktı. Üretim miktarının planlanması, fiyat istikrarının gözetilmesi, işleme altyapısının geliştirilmesi ve ihracatta daha yüksek katma değer elde edilmesi, kekik sektörünün öncelikli ihtiyaçları arasında gösterildi.
Üretim Artışı Fiyatları Etkiliyor
Denizli Kekik Çalıştayı’nda üretim planlaması, verimlilik, işleme teknolojileri, ürün güvenliği, markalaşma ve ihracat potansiyeli beş tematik masa üzerinden ele alındı. Raporda öne çıkan tespitlerden biri, üretim miktarındaki artışın piyasa fiyatları üzerindeki etkisi oldu. Üretimdeki artışın üretici gelirlerine olumsuz yansımaması için arz ve talep dengesinin gözetilmesi, üretim miktarının planlanması ve üretici birliklerinin daha etkin çalışması önerildi. Böylece yalnızca üretim miktarını artırmaya değil, ürünün pazardaki karşılığını korumaya yönelik bir yaklaşımın geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekildi.
Kekik Yağı Ve İşlenmiş Ürünler Öne Çıkıyor
Raporda, Denizli kekiğinin ham madde olarak satışının ötesine geçmesi gerektiği vurgulandı. Kekik yağı ve diğer katma değerli ürünlerin geliştirilmesi için araştırma ve geliştirme çalışmalarının desteklenmesi, işleme ve ekstraksiyon altyapısının güçlendirilmesi, üniversite-sanayi iş birliğinin artırılması önerildi. Bu yaklaşımın, ürünün ekonomik değerinin yükseltilmesine ve ihracatta daha güçlü bir konuma ulaşmasına katkı sağlaması hedefleniyor. Üretimden işleme aşamasına kadar uzanan süreçte teknolojik altyapının geliştirilmesi de sektörün rekabet gücünü artıracak başlıklar arasında yer aldı.
Markalaşma Ve İzlenebilirlik Vurgusu
Denizli kekiğinin pazarlardaki bilinirliğinin ve güvenilirliğinin artırılması için coğrafi işaretin daha etkin kullanılması, ortak marka oluşturulması ve standart ambalaj uygulamalarının geliştirilmesi önerildi. Barkod ve izlenebilirlik sistemlerinin yaygınlaştırılması ile e-ticaret kanallarının daha etkin kullanılması da raporda yer alan başlıklar arasında sıralandı. Kekiğin tanıtımında farklı yöntemlerin değerlendirilmesi de gündeme geldi. “Kekik Rotası” ve festival gibi etkinliklerle ürünün Denizli’nin turizm değerleriyle ilişkilendirilmesi önerildi. Böylece kekiğin yalnızca tarımsal bir ürün olarak değil, kentin tanıtımına katkı sağlayabilecek yerel bir değer olarak da öne çıkarılması amaçlanıyor.
Aydın İnciri Ve Muğla Çam Balı İçin De Eylem Planı
GEKA’nın yayımladığı diğer raporlarda da üretim kalitesinin korunması, katma değerli ürünlerin geliştirilmesi ve markalaşma ortak öncelikler olarak öne çıktı. Aydın inciri için hasat sonrası kayıpların azaltılması, depolama koşullarının iyileştirilmesi, soğuk hava deposu kapasitesinin artırılması ve kuru incirde mikotoksin tespitine yönelik teknolojik altyapının geliştirilmesi önerildi. Ürünün uluslararası marka değerinin güçlendirilmesi ve izlenebilirliğin artırılması da öncelikler arasında yer aldı. Muğla çam balına ilişkin raporda ise iklim değişikliği, orman yangınları ve arı sağlığı gibi çevresel risklere dikkat çekildi. Kalite standartlarının güçlendirilmesi, ortak marka yaklaşımının geliştirilmesi, ambalajlama ve izlenebilirlik uygulamalarının yaygınlaştırılması ve uluslararası pazarlara erişimin artırılması önerildi. Propolis, polen ve perga gibi diğer arı ürünlerinin değerlendirilmesi de katma değer oluşturabilecek alanlar arasında gösterildi.
Yerel Ürünlerde Ortak Hedef: Daha Yüksek Katma Değer
Üç çalıştayın değerlendirme raporları, Güney Ege’nin yerel ürünlerinde üretimden pazarlamaya kadar uzanan süreçlerin birlikte ele alınması gerektiğini ortaya koydu. Üreticilerin teknik bilgiye ve analiz hizmetlerine erişiminin artırılması, ortak kullanım altyapılarının geliştirilmesi, kalite standartlarının güçlendirilmesi ve pazar odaklı ürün geliştirme çalışmalarının desteklenmesi ortak öneriler arasında yer aldı. GEKA’nın hazırladığı raporlar, Denizli kekiği başta olmak üzere bölgenin öne çıkan tarım ürünlerinde yalnızca üretim miktarını artırmanın yeterli olmayacağını; işleme, markalaşma, izlenebilirlik ve pazarlama süreçlerinin de geliştirilmesi gerektiğini ortaya koyan bir yol haritası sunuyor.
