Prof. Dr. Tuğba Sarı yaptığı açıklamada kuduz hastalığına ilişkin detayları paylaştı. Profesör, “Ülkemizde her yıl binlerce kişi kuduz riskli temas nedeniyle hastanelere başvurmaktadır. Kuduz semptomları başladıktan sonra hastalık ölümcül seyretmektedir. Bu nedenle doğru yara bakımı ve zamanında yapılan aşılama hayat kurtarmaktadır. Halk sağlığını tehdit etmeye devam eden kuduz hastalığına ve korunma yollarına dikkat çekmek istiyorum. İnsanlarda ve birçok memeli hayvanda beyin ve omurilik iltihabına (ensefalomiyelit) yol açan kuduz, semptomların ortaya çıkmasının ardından ortalama 18 gün içinde ölümle sonuçlanabilen akut viral bir zoonotik hastalıktır. Dünya genelinde her yıl 40 bin ila 100 bin kişi kuduz nedeniyle hayatını kaybediyor. Türkiye, Avrupa kıtasında köpek kaynaklı kuduzun görüldüğü nadir ülkelerden biri. Ülkemizde her yıl 200 binden fazla vatandaş kuduz riskli temas nedeniyle aşılanıyor. Bu durum, ciddi bir ekonomik ve toplumsal sağlık yükü oluşturuyor. Vakaların büyük çoğunluğu sahipsiz kedi ve köpekler ile yaban hayatından yeterince korunamayan evcil hayvanlardan kaynaklanıyor. Virüs taşıyan kedi ve köpeklerde ise mutlaka 10 gün içerisinde ölüm gerçekleşiyor. Kuduz bir hayvan tarafından ısırılmayı takiben hastalığın kuluçka süresi genellikle 14 ila 90 gün arasında değişiyor. Ancak bu süre çok daha uzun da olabiliyor. Kuluçka süresi dört gün kadar kısa olabildiği gibi tıbbi literatürde 27 ay, 6 yıl ve hatta 19 yıla kadar uzayan vakalar da bildirilmiş durumda. Klinik bulgular ortaya çıktıktan sonra ne yazık ki modern tıbbın yapabileceği çok az şey kalıyor. Hastalığın özel bir tedavisi bulunmuyor ve hastalar yoğun bakım şartlarında kaybediliyor. Semptomlar başladıktan sonra yapılan aşılar da fayda sağlamıyor. Bu nedenle riskli temas sonrasında belirtilerin ortaya çıkmasını beklemeden sağlık kuruluşuna başvurmak hayati önem taşıyor.” dedi.
TEMAS SONRASI İLK MÜDAHALE VE YARA BAKIMI
Prof. Dr. Tuğba Sarı, kuduz şüpheli bir hayvan tarafından ısırılma veya tırmalanma durumunda yapılması gereken ilk adımı açıkladı. Temas bölgesinin vakit kaybetmeden bol su ve sabunla en az 15 dakika boyunca yıkanması gerektiğini söyledi. Ardından en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurulması ve gerekli değerlendirmelerin yapılması gerektiğini belirtti. Profesör, “Şüpheli bir temas anında zaman kaybetmeden uygulanması gereken en önemli adımlardan biri doğru yara bakımıdır. Virüsün sinir sistemi boyunca ilerleyerek beyne ulaşmasını engellemek için yara bölgesinin basınçlı ve bol suyla, su ve sabun kullanılarak 10-15 dakika boyunca etkin şekilde temizlenmesi gerekiyor. Bu basit ancak hayati uygulamanın kuduz bulaşma riskini önemli ölçüde azalttığını biliyoruz. Yara bakımı yapıldıktan sonra vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. Özellikle kafa, boyun ve yüz gibi beyne yakın bölgelerde meydana gelen yaralanmalar ile parmaklar gibi sinir dokusunun yoğun olduğu bölgelerdeki yaralanmalar daha yüksek risk taşıyor. Bu nedenle bu tür temaslarda sağlık kuruluşuna başvurunun geciktirilmemesi büyük önem taşıyor. Sağlık kuruluşlarında ücretsiz olarak uygulanan modern kuduz aşıları ve gerekli durumlarda kullanılan kuduz immünoglobulini (RIG), doğru dozda ve zamanında uygulandığında hastalıktan korunmada son derece yüksek başarı sağlıyor.” ifadelerini kullandı.
KORUNMA YÖNTEMLERİ VE TOPLUMSAL ÖNLEMLER
Prof. Dr. Tuğba Sarı, kuduzdan korunmada sahipsiz hayvanlarla doğrudan temastan kaçınmak, evcil hayvanların aşılarını düzenli yaptırmak ve kuduz riski taşıyan herhangi bir temas sonrasında zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmanın büyük önem taşıdığını vurguladı. Kuduzla mücadelede yalnızca temas sonrası uygulanan tedaviler değil toplumun bilinçlendirilmesi ve koruyucu önlemlerin yaygınlaştırılmasının da gerekli olduğunu belirtti. Profesör, riskli temas vakalarının kayıtlarının düzenli tutulması, yaban hayvanlarına yönelik ağızdan kuduz aşısı ile aşılama çalışmalarının kararlılıkla sürdürülmesi ve evcil hayvanların düzenli olarak aşılanması gerektiğini ifade etti.
